Baza wiedzy
Choroby powiek - opadanie, podwinięcie, wywinięcie i zapalenie brzegów powiek
Powieki chronią oko przed urazem, wysychaniem i światłem, a przy każdym mrugnięciu rozprowadzają łzy po rogówce. Gdy źle się układają albo są w stanie zapalnym, cierpi przede wszystkim powierzchnia oka. Większość problemów z powiekami nie jest groźna, ale kilka sytuacji wymaga pilnej pomocy.
Zapalenie brzegów powiek
To jedna z najczęstszych przyczyn pieczenia, swędzenia, uczucia piasku i zaczerwienienia brzegów powiek. Rano rzęsy bywają sklejone, a u ich nasady widać łuski. Często towarzyszy mu niedrożność gruczołów w powiekach, które produkują tłuszczową warstwę łez. Choroba jest przewlekła i ma okresy zaostrzeń. Podstawą leczenia jest codzienna higiena: ciepłe okłady przez kilka minut, delikatny masaż brzegów powiek i ich oczyszczanie przeznaczonymi do tego chusteczkami lub płynami. Przy nasilonych objawach okulista dobiera krople lub leki. Z zapaleniem brzegów powiek wiąże się też skłonność do jęczmienia i gradówki.
Opadanie powieki (ptoza)
- U dorosłych najczęściej wynika z rozciągnięcia ścięgna mięśnia unoszącego powiekę - z wiekiem, po latach noszenia soczewek kontaktowych lub po operacjach oka. Gdy powieka zasłania źrenicę i ogranicza pole widzenia, wykonuje się zabieg jej podniesienia.
- U dzieci opadanie bywa wrodzone. Jeśli powieka zasłania źrenicę, może prowadzić do niedowidzenia i wymaga szybkiej oceny okulisty.
- Nadmiar skóry powiek u osób starszych to inny problem niż ptoza, choć wygląda podobnie. Korygowany jest operacją plastyczną powiek.
Pilnie, tego samego dnia: nagłe opadnięcie powieki z podwójnym widzeniem, bólem głowy lub nierównymi źrenicami może być objawem tętniaka, udaru albo uszkodzenia nerwu i wymaga natychmiastowej diagnostyki. Opadanie powiek nasilające się wieczorem, z męczliwością mięśni, może wskazywać na miastenię.
Podwinięcie powieki (entropion)
Brzeg powieki, najczęściej dolnej, zawija się do środka, a rzęsy ocierają rogówkę. Daje to uczucie ciała obcego, łzawienie, zaczerwienienie i z czasem uszkodzenie rogówki. Doraźnie pomagają krople nawilżające i odciągnięcie powieki plastrem, ale trwałym rozwiązaniem jest krótki zabieg chirurgiczny.
Wywinięcie powieki (ektropion)
Brzeg dolnej powieki odstaje od oka i odsłania czerwoną spojówkę. Łzy nie trafiają do kanalików łzowych i spływają po policzku, a oko wysycha i jest podrażnione. Najczęściej wynika z wiotczenia tkanek z wiekiem, rzadziej z porażenia nerwu twarzowego lub blizn. Leczy się je operacyjnie, a do tego czasu stosuje krople i żele nawilżające.
Zmiany na powiekach
Na powiekach często pojawiają się niegroźne brodawki, torbielki i żółtawe płaskie zmiany (kępki żółte) - te ostatnie są powodem, by sprawdzić poziom cholesterolu. Niepokojąca jest natomiast zmiana, która powoli rośnie, owrzodzi się, krwawi, nie goi się albo powoduje wypadanie rzęs w jednym miejscu. Może to być rak skóry, najczęściej podstawnokomórkowy. Wtedy trzeba pokazać ją okuliście lub dermatologowi.
Obrzęk powiek
Obrzęk obu powiek z swędzeniem zwykle ma tło alergiczne. Obrzęk jednej powieki z zaczerwienieniem, bólem i gorączką, zwłaszcza u dziecka, może oznaczać zapalenie tkanek oczodołu. To stan pilny - trzeba zgłosić się do lekarza tego samego dnia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.