Skrzydlik - narośl na białku oka. Przyczyny, objawy i leczenie

Skrzydlik to trójkątna narośl, która wrasta od strony białka oka na rogówkę - najczęściej od strony nosa. Nazwa pochodzi od kształtu przypominającego skrzydło. Za granicą bywa nazywany „okiem surfera”, bo często występuje u ludzi spędzających dużo czasu na słońcu, wietrze i wodzie.

Skąd się bierze

Skrzydlik to łagodny (nienowotworowy) rozrost spojówki, czyli cienkiej błony pokrywającej białko oka. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest wieloletnie narażenie na promieniowanie UV - skrzydlik występuje częściej w krajach bliżej równika i u osób pracujących na zewnątrz. Sprzyjają mu też wiatr, pył i suche powietrze. Pojawia się zwykle u dorosłych w średnim wieku, rzadko u dzieci.

Objawy

Mały skrzydlik często nie daje żadnych dolegliwości i wykrywa się go przypadkiem. Większy może powodować zaczerwienienie, pieczenie, uczucie piasku pod powiekami i suchość oka. Gdy wrasta głębiej na rogówkę, może zmieniać jej kształt i wywoływać astygmatyzm, a w zaawansowanych przypadkach zasłaniać środek pola widzenia.

Skrzydlik bywa mylony z tzw. tłuszczykiem (pinguekulą) - żółtawym zgrubieniem na spojówce, które nie wrasta na rogówkę.

Leczenie

Jeśli skrzydlik jest mały i nie przeszkadza, zwykle wystarczy obserwacja i krople nawilżające. Krótkotrwale stosuje się też krople przeciwzapalne. Operację rozważa się, gdy skrzydlik rośnie w stronę środka rogówki, pogarsza widzenie lub powoduje uciążliwe dolegliwości.

Największym problemem po usunięciu jest odrastanie. Samo wycięcie bez dodatkowego zabezpieczenia wiąże się z bardzo częstymi nawrotami. Dlatego obecnie standardem jest wycięcie z przeszczepem własnej spojówki pacjenta, przy którym nawroty zdarzają się znacznie rzadziej - według EyeWiki u około 5-10% operowanych.

Jak zapobiegać

Najważniejsza jest ochrona oczu przed słońcem: okulary z filtrem UV400, najlepiej dobrze osłaniające oczy z boków, oraz czapka z daszkiem. Po operacji ochrona przed słońcem jest szczególnie ważna, bo promieniowanie UV sprzyja nawrotom. Więcej o wyborze okularów piszemy w artykule Okulary przeciwsłoneczne - jak rozpoznać prawdziwą ochronę UV.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.

Źródła

1. American Academy of Ophthalmology, EyeWiki: Pterygium. eyewiki.aao.org
2. Cleveland Clinic: Pterygium (Surfer’s Eye). clevelandclinic.org