Przejdź do treści
oko.info.pl

Baza wiedzy

Soczewki kontaktowe dziś - rodzaje, dobór, higiena i ryzyko zakażeń

4 min czytania

Soczewki kontaktowe nosi wygodnie i bezpiecznie ogromna liczba osób. Jest jednak jeden warunek: soczewka to wyrób medyczny, który leży bezpośrednio na rogówce. Większość poważnych powikłań nie wynika z samej soczewki, tylko z kilku powtarzalnych błędów - spania w soczewkach, kontaktu z wodą i przeciągania terminu wymiany.

Rodzaje soczewek

  • Jednodniowe - zakładasz rano, wieczorem wyrzucasz. Nie wymagają płynów ani pojemnika, więc odpada najwięcej okazji do błędów. Dobry wybór dla osób noszących soczewki okazjonalnie, alergików i dzieci.
  • Dwutygodniowe i miesięczne - najczęściej silikonowo-hydrożelowe, dobrze przepuszczają tlen. Wymagają codziennej pielęgnacji i ścisłego przestrzegania terminu wymiany, liczonego od otwarcia blistra, a nie od liczby dni noszenia.
  • Twarde gazoprzepuszczalne - mniejsze i sztywne. Dają bardzo ostre widzenie przy dużym astygmatyzmie i przy stożku rogówki. Wymagają dłuższego przyzwyczajenia.
  • Toryczne - korygują astygmatyzm, mają oznaczoną oś, dlatego nie mogą się obracać na oku.
  • Wieloogniskowe - dla osób po czterdziestce, które chcą widzieć z daleka i z bliska bez okularów do czytania.
  • Ortokeratologiczne - specjalne twarde soczewki zakładane na noc, które czasowo spłaszczają rogówkę. Stosuje się je m.in. do spowalniania krótkowzroczności u dzieci, wyłącznie pod stałą kontrolą specjalisty.
  • Kolorowe i ozdobne - to także wyrób medyczny. Nie kupuj ich bez badania, nie pożyczaj ich i nie zakładaj „tylko na jeden wieczór” cudzych soczewek.

Dobór u specjalisty

Moc z recepty na okulary nie wystarcza do zamówienia soczewek. Przy wyższych wadach przelicza się ją inaczej, a soczewka musi pasować do krzywizny i średnicy rogówki. Doboru dokonuje optometrysta lub okulista: ocenia przednią część oka, film łzowy, dopasowanie soczewki na oku i uczy zakładania oraz zdejmowania. Kontrolę warto powtarzać co najmniej raz w roku, także wtedy, gdy wszystko wydaje się w porządku. Część zmian, np. wrastanie naczyń w rogówkę z niedotlenienia, nie daje objawów.

Zasady higieny, które naprawdę mają znaczenie

  • Przed każdym dotknięciem soczewki umyj ręce mydłem i dokładnie je osusz.
  • Do przechowywania i płukania używaj wyłącznie świeżego płynu do soczewek. Nigdy nie używaj wody z kranu, wody mineralnej ani śliny.
  • Nie dolewaj płynu do starego - codziennie wylej go z pojemnika, przepłucz pojemnik płynem i zostaw otwarty do wyschnięcia. Sam pojemnik wymieniaj co 1-3 miesiące.
  • Przestrzegaj terminu wymiany soczewek. Soczewka miesięczna noszona przez trzy miesiące to jedna z najczęstszych przyczyn kłopotów.
  • Nie śpij w soczewkach, chyba że okulista dopuścił do tego konkretne soczewki. Nawet wtedy ryzyko zakażenia jest kilkakrotnie wyższe niż przy noszeniu tylko w dzień.
  • Nie pływaj i nie bierz prysznica w soczewkach (więcej w odpowiedzi na pytanie czytelnika). Woda z kranu, basenu, jeziora i morza może zawierać pełzaka Acanthamoeba, który wywołuje rzadkie, ale bardzo groźne i trudne do leczenia zapalenie rogówki. Jeśli pływasz, wybierz szczelne okularki pływackie korekcyjne albo soczewki jednodniowe pod okularkami i wyrzuć je zaraz po wyjściu z wody.
  • Zakładaj soczewki przed makijażem, a zdejmuj przed jego zmyciem.

Objawy, przy których nie wolno czekać

Jeśli pojawi się ból oka, silne zaczerwienienie, światłowstręt, łzawienie, pogorszenie widzenia albo biała plamka na rogówce - zdejmij soczewkę i nie zakładaj jej ponownie. Tego samego dnia zgłoś się do okulisty i zabierz ze sobą soczewki oraz pojemnik. Bakteryjne zapalenie rogówki u osoby noszącej soczewki może w ciągu doby pozostawić trwałą bliznę. Nie zakraplaj „na próbę” kropli ze sterydem, które zostały w domu - mogą pogorszyć zakażenie.

Zawsze miej przy sobie okulary jako zapasowe rozwiązanie. Gdy oko jest podrażnione, przeziębione lub po prostu zmęczone, kilka dni w okularach to najprostsza profilaktyka.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.

Źródła

  1. Stapleton F. i wsp.: BCLA CLEAR - Contact lens complications. Contact Lens and Anterior Eye 2021. doi.org
  2. Centers for Disease Control and Prevention: Healthy Contact Lens Wear and Care. cdc.gov
  3. American Academy of Ophthalmology: Contact Lens Care. aao.org