Baza wiedzy
Badanie wzroku u okulisty - jak wygląda wizyta, badanie dna oka i krople rozszerzające źrenice
Pełne badanie okulistyczne to coś więcej niż sprawdzenie, czy potrzebne są okulary. Okulista ocenia zdrowie całego oka - od powiek i rogówki po siatkówkę i nerw wzrokowy. Wiele groźnych chorób, takich jak jaskra, retinopatia cukrzycowa czy zwyrodnienie plamki, przez długi czas nie daje żadnych objawów i można je wykryć tylko w takim badaniu.
Jak się zapisać
Na wizytę u okulisty w ramach NFZ potrzebne jest skierowanie, np. od lekarza rodzinnego. Na wizytę prywatną skierowanie nie jest potrzebne. Jeśli chodzi wyłącznie o dobranie okularów lub soczewek przy zdrowych oczach, często wystarczy optometrysta. O różnicach między tymi zawodami piszemy w osobnym artykule.
Przebieg badania krok po kroku
- Wywiad - lekarz pyta o dolegliwości, choroby ogólne (np. cukrzycę, nadciśnienie), przyjmowane leki i choroby oczu w rodzinie.
- Ostrość wzroku - odczytywanie liter z tablicy, każdym okiem osobno, z daleka i z bliska.
- Pomiar wady - najpierw automatycznie (autorefraktometr), potem dokładnie z doborem szkieł.
- Ciśnienie w oku - bezkontaktowo, krótkim podmuchem powietrza, albo dokładniej końcówką przyłożoną do znieczulonej kroplami rogówki.
- Lampa szczelinowa - mikroskop, którym lekarz ogląda powieki, spojówkę, rogówkę, tęczówkę i soczewkę.
- Dno oka - ocena siatkówki, plamki, naczyń i nerwu wzrokowego. Najdokładniej po rozszerzeniu źrenic kroplami.
W zależności od potrzeb lekarz może zlecić badania dodatkowe: OCT (przekrój siatkówki i nerwu wzrokowego), pole widzenia, topografię rogówki czy zdjęcia dna oka.
Krople rozszerzające źrenice - co warto wiedzieć
Szeroka źrenica pozwala obejrzeć całą siatkówkę, także jej obwód, gdzie powstają m.in. otwory grożące odwarstwieniem. Krople działają zwykle przez 4-6 godzin, a u dzieci i osób z jasnymi tęczówkami czasem dłużej. W tym czasie:
- widzisz nieostro z bliska, trudno czytać i korzystać z telefonu,
- razi Cię światło - zabierz okulary przeciwsłoneczne,
- nie prowadź samochodu - zaplanuj dojazd komunikacją albo z kimś bliskim.
Jeśli po rozszerzeniu źrenic pojawi się silny ból oka i głowy z zamglonym widzeniem, od razu wróć do okulisty lub jedź na SOR. To rzadkie, ale może oznaczać atak jaskry u osoby z wąskim kątem.
Badanie wzroku u dzieci
U dzieci do badania wady stosuje się krople, które na kilka godzin wyłączają ostrzenie obrazu. Bez nich część wady, zwłaszcza nadwzroczność, pozostaje ukryta. Pierwsze badanie u okulisty warto zrobić przed pójściem do szkoły, a wcześniej - zawsze przy podejrzeniu zeza, białym odblasku w źrenicy lub gdy dziecko mruży oczy.
Jak często się badać
- osoby młode bez dolegliwości - co kilka lat oraz zawsze, gdy pogorszy się widzenie,
- po 40. roku życia - pełne badanie z oceną nerwu wzrokowego, potem zgodnie z zaleceniem lekarza,
- osoby starsze oraz osoby z jaskrą w rodzinie lub wysoką krótkowzrocznością - częściej, zwykle co 1-2 lata,
- osoby z cukrzycą - badanie dna oka co roku lub częściej, jeśli są zmiany.
Co zabrać na wizytę
Okulary, których używasz (wszystkie pary), informację o soczewkach kontaktowych, listę przyjmowanych leków, wyniki wcześniejszych badań oczu oraz okulary przeciwsłoneczne. Jeśli nosisz soczewki kontaktowe, zapytaj przy rejestracji, czy masz je zdjąć przed wizytą.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.
Źródła
- American Academy of Ophthalmology: Eye Exams 101. aao.org
- National Eye Institute: Get a Dilated Eye Exam. nei.nih.gov