Wzrok a prawo jazdy - wymagania, badanie i kod 01

Dobry wzrok to podstawa bezpiecznej jazdy. Dlatego każda osoba, która zdobywa prawo jazdy albo je przedłuża, przechodzi badanie lekarskie, a jego ważną częścią jest badanie wzroku. Wada wzroku nie przekreśla prawa jazdy, ale trzeba ją dobrze skorygować i stosować się do tego, co lekarz wpisze do dokumentu.

Co jest sprawdzane

Zakres badania określa rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców. Lekarz ocenia przede wszystkim:

• ostrość wzroku - bez okularów i w okularach lub soczewkach,
• pole widzenia, czyli jak szeroko widzimy na boki,
• rozpoznawanie barw,
• przy kategoriach zawodowych także m.in. widzenie o zmierzchu i wrażliwość na olśnienie.

Lekarz pyta też o przebyte choroby, urazy i operacje oczu oraz o to, czy badany nosi okulary lub soczewki kontaktowe.

Jaka ostrość wzroku jest wymagana

• Samochód osobowy i motocykl (m.in. kategorie B, B+E, A, AM, T): ostrość wzroku przy patrzeniu obojgiem oczu co najmniej 0,5 po korekcji, czyli w okularach lub soczewkach, jeśli są potrzebne.
• Ciężarówka, autobus, tramwaj (kategorie C i D): wymagania są wyższe, co najmniej 0,8 po korekcji, oraz dodatkowe badania.

Osobne zasady dotyczą osób, które widzą tylko jednym okiem. W wielu przypadkach mogą prowadzić samochód osobowy, ale lekarz musi sprawdzić dodatkowe warunki. Szczegóły zawsze rozstrzyga lekarz uprawniony do badania kierowców.

Ostrość 0,5 to mniej więcej połowa prawidłowej ostrości wzroku. Brzmi to łagodnie, ale badania pokazują, że część kierowców nie spełnia nawet tego wymagania i o tym nie wie. Wzrok pogarsza się zwykle powoli i trudno to zauważyć samemu.

Kod 01 w prawie jazdy

Jeśli lekarz uzna, że do prowadzenia potrzebna jest korekcja wzroku, w prawie jazdy pojawia się odpowiedni kod. Znajdziesz go na odwrocie dokumentu, w rubryce 12. Najczęstsze kody to:

• 01.01 - jazda tylko w okularach,
• 01.02 - jazda tylko w soczewkach kontaktowych,
• 01.06 - jazda w okularach lub w soczewkach kontaktowych, do wyboru.

Na starszych dokumentach można spotkać sam kod 01, oznaczający ogólnie wymaganą korekcję lub ochronę wzroku.

Kod trzeba bezwzględnie przestrzegać. Prowadzenie bez wymaganej korekcji grozi wysoką grzywną, a w razie wypadku może mieć także skutki przy wypłacie odszkodowania. Osoba, która ma kod 01.01, a jeździ w soczewkach kontaktowych, łamie przepisy, nawet jeśli w soczewkach widzi dobrze. Kto używa zamiennie okularów i soczewek, powinien przy badaniu poprosić lekarza o wpisanie kodu 01.06.

Praktyczne wskazówki dla kierowców

• Badaj wzrok regularnie, nie tylko przy wymianie prawa jazdy. Po czterdziestce najlepiej co rok lub dwa.
• Miej w samochodzie zapasowe okulary.
• Uważaj na jazdę po zmroku. Jeśli światła nadjeżdżających samochodów coraz bardziej oślepiają, a wokół nich widać poświaty, może to być początek zaćmy. Warto pójść do okulisty. Więcej w artykule Operacja zaćmy dziś.
• Okulary przeciwsłoneczne do jazdy powinny mieć filtr kategorii 2 lub 3. Okulary kategorii 4 są za ciemne i nie nadają się do prowadzenia. Więcej w artykule Okulary przeciwsłoneczne - jak rozpoznać prawdziwą ochronę UV.
• Nie jedź po zakropieniu oczu kroplami rozszerzającymi źrenicę, np. po badaniu dna oka. Przez kilka godzin widzenie jest nieostre, a światło razi.

Artykuł ma charakter informacyjny. Wiążące są aktualne przepisy i orzeczenie lekarza uprawnionego do badania kierowców.

Na podstawie: rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców wraz ze zmianami; wykaz kodów ograniczeń w prawie jazdy; serwis mp.pl.