Baza wiedzy
Astygmatyzm - objawy, okulary, soczewki toryczne i zabieg
Astygmatyzm, po polsku niezborność, to wada, przy której oko nie skupia światła w jednym punkcie. Najczęściej winna jest rogówka: zamiast być równomiernie wypukła jak piłka do koszykówki, jest bardziej wygięta w jednym kierunku - jak piłka do rugby. Obraz jest wtedy nieostry z każdej odległości, a niektóre linie widać wyraźniej niż inne. Niewielki astygmatyzm ma większość ludzi i często nie wymaga korekcji.
Objawy
- nieostre lub „rozciągnięte” widzenie z bliska i z daleka,
- zmęczenie oczu i bóle głowy, zwłaszcza po czytaniu lub pracy przy komputerze,
- mrużenie oczu,
- gorsze widzenie po zmroku, smugi i rozbłyski wokół świateł samochodów.
Wstępnie możesz sprawdzić się tarczą astygmatyczną w dziale narzędzi, ale test na ekranie nie zastąpi badania.
Jak się go rozpoznaje
Astygmatyzm wychodzi w zwykłym badaniu refrakcji u optometrysty lub okulisty. Na recepcie zapisuje się go jako cylinder (cyl) i oś w stopniach. Przy większym albo nietypowym astygmatyzmie wykonuje się topografię rogówki - mapę jej kształtu. Jest to ważne zwłaszcza u nastolatków i młodych dorosłych, u których astygmatyzm narasta z roku na rok, bo może to być pierwszy objaw stożka rogówki. Wtedy wczesne leczenie pozwala zatrzymać chorobę.
Sposoby korekcji
- Okulary - najprostsze rozwiązanie. Przy nowych okularach z cylindrem przez kilka dni podłoga może wydawać się pochyła, a przedmioty lekko zniekształcone. To normalna adaptacja. Jeśli po dwóch tygodniach nie mija, wróć do osoby, która badała wzrok.
- Soczewki kontaktowe toryczne - miękkie soczewki z oznaczoną osią, stabilizowane na oku tak, by się nie obracały. Dobrze sprawdzają się przy astygmatyzmie małym i średnim.
- Soczewki twarde gazoprzepuszczalne - wyrównują nieregularną powierzchnię rogówki i dają najostrzejsze widzenie przy dużym lub nieregularnym astygmatyzmie, np. przy stożku.
- Laserowa korekcja wzroku - pozwala skorygować także astygmatyzm, w granicach ustalonych na badaniu kwalifikacyjnym. Przy stożku rogówki i zbyt cienkiej rogówce zabieg jest przeciwwskazany.
- Soczewka toryczna przy operacji zaćmy - sztuczna soczewka, która jednocześnie usuwa zaćmę i koryguje astygmatyzm rogówkowy. W określonych przypadkach jest finansowana w ramach NFZ.
Astygmatyzm u dzieci
U niemowląt astygmatyzm jest częsty i zwykle zmniejsza się w pierwszych latach życia. Jeśli jednak jest duży lub nierówny w obu oczach, może prowadzić do niedowidzenia, bo mózg nie uczy się ostrego widzenia. Dlatego okulary zalecone dziecku z astygmatyzmem trzeba nosić stale, a nie tylko „do czytania”.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.
Źródła
- National Eye Institute: Astigmatism. nei.nih.gov
- NHS: Astigmatism. nhs.uk