Baza wiedzy
Starczowzroczność (prezbiopia) - dlaczego po czterdziestce odsuwamy tekst
Mniej więcej między 40. a 45. rokiem życia litery w telefonie robią się za małe, a książkę trzeba odsunąć na długość ręki. To starczowzroczność, nazywana też prezbiopią. Nie jest chorobą i nie da się jej uniknąć - dotyczy prawie każdego, także osób, które całe życie widziały bardzo dobrze.
Skąd się bierze
Żeby zobaczyć ostro coś z bliska, soczewka wewnątrz oka musi zmienić kształt. U młodej osoby jest miękka i robi to bez trudu. Z wiekiem soczewka twardnieje i coraz gorzej nastawia ostrość na bliskie odległości. Zmiana narasta powoli mniej więcej do 60.-65. roku życia, a potem się zatrzymuje.
Objawy
- odsuwanie tekstu, żeby go przeczytać,
- kłopot z drobnym drukiem, zwłaszcza przy słabym świetle,
- zmęczenie oczu i ból głowy po dłuższym czytaniu,
- u osób krótkowzrocznych - zdejmowanie okularów do czytania.
Starczowzroczność a nadwzroczność
To dwie różne sprawy, choć obie utrudniają widzenie z bliska. Nadwzroczność wynika z budowy oka i może występować od dziecka. Starczowzroczność przychodzi z wiekiem u każdego. Osoby nadwzroczne odczuwają ją zwykle wcześniej. Wadę opisuje przewodnik Nadwzroczność.
Co pomaga
- Okulary do czytania - najprostsze rozwiązanie dla osób, które do dali widzą dobrze.
- Okulary progresywne - jedne okulary do dali, do komputera i do czytania. Wymagają kilku dni lub tygodni przyzwyczajenia.
- Okulary biurowe - wygodne dla osób, które wiele godzin pracują przy ekranie.
- Soczewki kontaktowe wieloogniskowe albo ustawienie jednego oka do dali, a drugiego do bliży.
- Zabiegi chirurgiczne - możliwe u części osób. Każdy ma swoje ograniczenia, które trzeba omówić z okulistą.
Gotowe okulary z drogerii mogą pomóc doraźnie, jeśli oboje oczu widzi podobnie. Nie zastąpią jednak badania, bo każde oko może potrzebować innej mocy, a po czterdziestce warto przy okazji sprawdzić ciśnienie w oku i dno oka.
Ćwiczenia oczu nie cofają starczowzroczności. Więcej w tekście Ćwiczenia oczu i metoda Batesa - co mówią badania.
Kiedy do lekarza
Starczowzroczność narasta powoli, przez lata. Jeśli widzenie pogorszyło się nagle, tylko w jednym oku albo obraz jest zniekształcony, przyczyna jest inna i trzeba szybko zgłosić się do okulisty.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.
Źródła
- National Eye Institute: Presbyopia. nei.nih.gov
- American Academy of Ophthalmology: What Is Presbyopia? aao.org