Baza wiedzy
Nadwzroczność u dzieci i dorosłych - dlaczego to nie to samo co starczowzroczność
Nadwzroczność, nazywana też dalekowzrocznością, to wada, przy której oko jest „za krótkie” albo za słabo załamuje światło. Obraz powstaje za siatkówką. Młode oko potrafi to nadrobić wysiłkiem mięśnia, który zmienia kształt soczewki - tak samo jak przy patrzeniu z bliska. Dlatego wiele osób z nadwzrocznością przez lata widzi dobrze, choć oczy pracują ciągle na wyższych obrotach.
Nadwzroczność a starczowzroczność
Te dwie wady często się myli, bo w obu przypadkach trudniej czytać z bliska i w obu pomagają szkła „plusowe”. Nadwzroczność to budowa oka, obecna od dzieciństwa. Starczowzroczność to naturalne twardnienie soczewki po czterdziestce, które dotyczy każdego. U osoby nadwzrocznej starczowzroczność daje o sobie znać wcześniej, czasem już po trzydziestce, a z czasem potrzebne są okulary także do patrzenia w dal.
U dzieci
Niewielka nadwzroczność jest u małych dzieci normalna i zwykle zmniejsza się w miarę wzrostu oka. Problem pojawia się, gdy jest duża albo różna w obu oczach. Może wtedy prowadzić do:
- zeza zbieżnego - oko „ucieka” do nosa, bo wysiłek ostrzenia obrazu pociąga za sobą zbieżność oczu,
- niedowidzenia - słabszego widzenia jednego lub obu oczu, którego potem nie poprawiają okulary,
- niechęci do czytania, szybkiego męczenia się przy lekcjach i bólów głowy.
Dziecko nie powie, że widzi źle, bo nie wie, że może widzieć lepiej. Rzetelny wynik daje badanie po zakropleniu oczu kroplami, które na kilka godzin wyłączają ostrzenie obrazu. Bez nich część nadwzroczności pozostaje ukryta.
U dorosłych
Ukryta wcześniej nadwzroczność ujawnia się zwykle między 30. a 50. rokiem życia. Typowe objawy to zmęczenie oczu wieczorem, pieczenie, bóle głowy po pracy przy komputerze, rozmazywanie się liter przy dłuższym czytaniu, a później także gorsze widzenie w dal o zmierzchu. Okulary lub soczewki kontaktowe usuwają te dolegliwości. Przy pracy z bliska często sprawdzają się soczewki progresywne lub biurowe.
Korekcja
- Okulary - najprostsze i najczęściej stosowane rozwiązanie.
- Soczewki kontaktowe, także wieloogniskowe po czterdziestce.
- Laserowa korekcja - możliwa w ograniczonym zakresie wady. Przy większej nadwzroczności i po czterdziestce lepszym rozwiązaniem bywa wymiana soczewki własnej na sztuczną.
Na co uważać
Oko z dużą nadwzrocznością jest krótkie, a przestrzeń między tęczówką a rogówką - płytka. Z wiekiem rośnie u takich osób ryzyko jaskry z zamkniętym kątem. Okulista ocenia to w badaniu. Warto znać objawy ostrego ataku: silny ból oka i głowy, zaczerwienienie, zamglone widzenie i tęczowe obwódki wokół świateł, często z nudnościami. To powód, by od razu jechać na SOR lub izbę przyjęć z dyżurem okulistycznym.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.
Źródła
- National Eye Institute: Farsightedness (Hyperopia). nei.nih.gov
- NHS: Long-sightedness. nhs.uk
- American Academy of Ophthalmology: Amblyopia Preferred Practice Pattern. Ophthalmology 2023. doi.org