oko.info.pl
Astygmatyzm
Astygmatyzm (niezborność) to wada wzroku, przy której oko nie skupia światła w jednym punkcie. Obraz jest rozmyty albo zniekształcony z każdej odległości. Niewielki astygmatyzm ma bardzo wiele osób i często nie wymaga żadnej korekcji.
Najważniejsze w skrócie
- Najczęstszą przyczyną jest nierówna krzywizna rogówki - bardziej przypomina łyżkę niż piłkę.
- Astygmatyzm często występuje razem z krótkowzrocznością albo nadwzrocznością.
- Typowe objawy to nieostre lub „rozciągnięte” litery, zmęczenie oczu, bóle głowy i mrużenie oczu.
- Koryguje się go okularami, soczewkami kontaktowymi torycznymi, a u dorosłych także laserowo lub soczewką wszczepianą do oka.
- Szybko narastający astygmatyzm u młodej osoby wymaga sprawdzenia, czy nie jest to stożek rogówki.
Czym jest astygmatyzm
W zdrowym oku rogówka i soczewka załamują światło jednakowo we wszystkich kierunkach. W astygmatyzmie jeden kierunek jest zakrzywiony mocniej niż drugi, dlatego linie pionowe i poziome nie mogą być ostre jednocześnie. W recepcie na okulary astygmatyzm opisują dwie wartości: cylinder (moc korekcji w dioptriach) i oś (kierunek w stopniach).
Objawy i badanie
Przy małej wadzie objawów może nie być wcale. Większy astygmatyzm daje nieostre widzenie z bliska i z daleka, zniekształcenie liter, męczenie się oczu przy czytaniu i pracy przy komputerze, bóle głowy. Okulista lub optometrysta ustala wadę w badaniu refrakcji, a kształt rogówki dokładnie pokazuje topografia rogówki.
Korekcja dziś
Najprostszym rozwiązaniem są okulary z soczewkami cylindrycznymi. Soczewki kontaktowe toryczne mają specjalną budowę, dzięki której nie obracają się na oku. U dorosłych ze stabilną wadą można rozważyć laserową korekcję wzroku. Osobom operowanym z powodu zaćmy można wszczepić soczewkę toryczną, która koryguje astygmatyzm.
U dzieci duży, nieskorygowany astygmatyzm może zaburzyć rozwój widzenia i doprowadzić do niedowidzenia. Dlatego dziecko z wadą powinno nosić okulary zgodnie z zaleceniem lekarza.
Kiedy astygmatyzm jest sygnałem ostrzegawczym
Jeśli astygmatyzm szybko narasta, a okulary coraz gorzej poprawiają widzenie, przyczyną może być stożek rogówki - choroba, w której rogówka ścienia się i uwypukla. Zaczyna się zwykle u nastolatków i młodych dorosłych. Wcześnie wykryty stożek można zatrzymać zabiegiem sieciowania kolagenu rogówki (crosslinking). Szybka diagnoza ma więc duże znaczenie.
Źródła
- NHS: Astigmatism
- National Eye Institute: Astigmatism
Artykuły w serwisie
W Słowniku pojęć
Pytania czytelników
Z archiwum forum
Najobszerniejsze dyskusje czytelników na ten temat. To archiwum - wypowiedzi pokazują doświadczenia i stan wiedzy z tamtych lat, a nie aktualne zalecenia.