Zez i niedowidzenie

Zez to sytuacja, w której oczy nie patrzą w tym samym kierunku. Najczęściej pojawia się u małych dzieci i wymaga leczenia, bo sam rzadko ustępuje. U dorosłych nagły zez albo podwójne widzenie to sygnał do pilnej diagnostyki.

Czym jest zez

Oko może uciekać do nosa (zez zbieżny), na zewnątrz (zez rozbieżny), w górę lub w dół. Zez bywa stały albo pojawia się tylko czasem, na przykład przy zmęczeniu. Jedną z częstszych postaci u dzieci jest zez akomodacyjny: nadwzroczne dziecko tak mocno wysila wzrok, żeby widzieć ostro, że jedno oko ucieka do środka. Wtedy często wystarczają dobrze dobrane okulary. U dorosłych zez pojawia się zwykle wtedy, gdy przestaje działać nerw lub mięsień poruszający okiem - i towarzyszy mu podwójne widzenie.

Niedowidzenie - dlaczego czas ma znaczenie

Widzenie rozwija się w pierwszych latach życia. Jeśli w tym czasie jedno oko patrzy w bok albo widzi nieostro, mózg uczy się pomijać jego obraz. Tak powstaje niedowidzenie. Leczy się je przez zmuszenie mózgu do korzystania ze słabszego oka - zasłanianie lepszego oka na kilka godzin dziennie albo krople, które na pewien czas rozmywają w nim obraz. Leczenie jest najskuteczniejsze u małych dzieci. Im później się zacznie, tym trudniej o pełny efekt.

Leczenie dziś

Pierwszym krokiem jest zwykle korekcja wady wzroku okularami. Następnie leczy się niedowidzenie, jeśli się pojawiło. Gdy oczy nadal nie są ustawione równo, wykonuje się operację, która przesuwa lub skraca mięśnie poruszające okiem. W niektórych postaciach pomagają ćwiczenia ortoptyczne. Wstrzyknięcie toksyny botulinowej do mięśnia oka działa tylko przez pewien czas i stosuje się je w wybranych sytuacjach.

Kiedy do lekarza

Pokaż dziecko okuliście, jeśli zez jest stały, jeśli po 3. miesiącu życia pojawia się okresowo, jeśli dziecko przechyla głowę albo zamyka jedno oko, patrząc na coś. Pilnie, w ciągu kilku dni, zgłoś się, gdy na zdjęciach z fleszem źrenica dziecka świeci na biało zamiast na czerwono. U dorosłego nagły zez lub podwójne widzenie wymagają pomocy tego samego dnia - mogą być objawem choroby naczyń lub układu nerwowego, w tym udaru.

Źródła

• NHS: Squint
• NHS: Lazy eye