Baza wiedzy
Kurza ślepota - dlaczego po zmroku widzę gorzej?
Kurza ślepota, nazywana też ślepotą zmierzchową, to wyraźnie gorsze widzenie przy słabym świetle: o zmierzchu, w nocy, w ciemnym kinie. Osoba z kurzą ślepotą długo przyzwyczaja się do ciemności, potyka się w słabo oświetlonych miejscach, ma kłopot z prowadzeniem samochodu po zmroku. Ważne jest to, że kurza ślepota nie jest osobną chorobą, tylko objawem, który może mieć różne przyczyny.
Jak widzimy w ciemności
Za widzenie przy słabym świetle odpowiadają pręciki - komórki siatkówki bardzo czułe na światło, rozmieszczone głównie poza jej środkiem. Do działania potrzebują barwnika zwanego rodopsyną, który organizm wytwarza z witaminy A. Gdy pręciki lub rodopsyna nie działają prawidłowo, widzenie po zmroku się pogarsza.
Najczęstsze przyczyny
- Zaćma - zmętniała soczewka rozprasza światło, przez co szczególnie trudno widzieć w nocy, a światła samochodów oślepiają.
- Nieskorygowana wada wzroku, zwłaszcza krótkowzroczność - w słabym świetle źrenica się rozszerza i wada daje się mocniej we znaki.
- Jaskra i niektóre krople na jaskrę, które zwężają źrenicę.
- Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki - dziedziczna choroba, w której stopniowo obumierają pręciki. Kurza ślepota bywa jej pierwszym objawem.
- Niedobór witaminy A - na świecie częsta przyczyna, w krajach dobrze odżywionych rzadka; dotyczy głównie osób z chorobami utrudniającymi wchłanianie tłuszczów.
- Cukrzyca, która może uszkadzać siatkówkę.
Co można zrobić
Leczenie zależy od przyczyny. Gdy powodem jest zaćma, poprawę przynosi jej operacja. Przy wadzie wzroku pomagają dobrze dobrane okulary lub soczewki. Niedobór witaminy A leczy się jej uzupełnianiem, ale tylko po potwierdzeniu niedoboru i pod kontrolą lekarza. Przy chorobach dziedzicznych, takich jak zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, leczenia przyczynowego zwykle nie ma, ale okulista pomoże dobrać pomoce i zaplanować dalsze postępowanie.
Co z tego wynika dla Ciebie
Jeśli zauważasz, że po zmroku widzisz wyraźnie gorzej niż kiedyś albo niż inne osoby, zgłoś się do okulisty i nie prowadź samochodu w nocy, dopóki przyczyna się nie wyjaśni. Nie zaczynaj na własną rękę przyjmować dużych dawek witaminy A - jej nadmiar może szkodzić. O tym, czy marchewka pomaga na wzrok, piszemy w tekście Czy marchewka poprawia wzrok?.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.
Źródła
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements: Vitamin A and Carotenoids - Fact Sheet for Health Professionals. ods.od.nih.gov
- American Academy of Ophthalmology: What Is Retinitis Pigmentosa? aao.org