Laserowa korekcja wzroku dziś - LASIK, SMILE, PRK i soczewki wszczepiane

W dziale U chirurga są archiwalne teksty o zabiegach RK, PRK i LASIK sprzed ponad dwudziestu lat. Od tego czasu wiele się zmieniło. Nacięć rogówki skalpelem (RK) już się nie wykonuje, lasery są dużo dokładniejsze, pojawiła się nowa metoda SMILE, a osoby z bardzo dużymi wadami mogą wybrać soczewkę wszczepianą do oka. Ten tekst porządkuje, jak to wygląda dziś.

Na czym polega laserowa korekcja

Wszystkie metody laserowe robią to samo: zmieniają kształt rogówki, czyli przezroczystej „szybki” z przodu oka. Rogówka załamuje światło, więc gdy zmieni się jej kształt, zmienia się też moc optyczna oka i obraz zaczyna padać dokładnie na siatkówkę. Metody różnią się tym, jak lekarz dostaje się do tkanki, którą laser ma zmienić.

Trzy główne metody laserowe

PRK (i jej odmiany)

Laser działa bezpośrednio na powierzchni rogówki, po usunięciu jej cienkiej warstwy zewnętrznej, czyli nabłonka. Nabłonek odrasta w ciągu kilku dni. Ten czas jest najmniej przyjemny: oko piecze, łzawi i jest wrażliwe na światło, a pełna ostrość wzroku wraca wolniej niż po innych metodach. Zaletą jest to, że rogówka zostaje najmniej osłabiona. Dlatego PRK często wybiera się u osób z cienką rogówką.

LASIK (dziś najczęściej femtoLASIK)

Lekarz wycina w rogówce cienki płatek, odchyla go, laser modeluje tkankę pod spodem, a płatek wraca na miejsce. Dziś płatek wycina się zwykle drugim, bardzo precyzyjnym laserem (femtosekundowym), a nie ostrzem. Wzrok wraca szybko, często już następnego dnia, a ból jest niewielki. Płatek jednak na zawsze zostaje miejscem słabszym, które przy silnym urazie oka może się przesunąć.

SMILE

To najnowsza z trzech metod. Laser wycina wewnątrz rogówki cienki krążek tkanki, który lekarz usuwa przez bardzo małe nacięcie, mające kilka milimetrów. Nie powstaje płatek, a powrót do zwykłych zajęć jest szybki. SMILE służy głównie do korekcji krótkowzroczności, także z astygmatyzmem. Nadwzroczność zwykle koryguje się innymi metodami.

Soczewki wszczepiane do oka (ICL)

Gdy wada jest bardzo duża albo rogówka zbyt cienka do zabiegu laserem, lekarz może wszczepić do oka cienką soczewkę. Umieszcza się ją przed własną soczewką oka, której się nie usuwa. Działa trochę jak soczewka kontaktowa, tyle że noszona w środku oka na stałe. Pozwala korygować duże krótkowzroczności, także te przekraczające -10 dioptrii, oraz astygmatyzm. W razie potrzeby można ją usunąć. Archiwalny tekst o tej metodzie znajdziesz w artykule Soczewka fakijna.

Kto może mieć zabieg

• osoba dorosła, której wada nie zmienia się od co najmniej roku,
• z rogówką odpowiednio grubą i o prawidłowym kształcie (wyklucza się m.in. stożek rogówki),
• bez aktywnych chorób oczu i bez nieleczonego zespołu suchego oka.

O wyborze metody decyduje lekarz po dokładnym badaniu: pomiarze grubości i kształtu rogówki, badaniu filmu łzowego i dna oka. Uczciwa klinika potrafi też odmówić zabiegu, jeśli badania wypadną źle.

O czym warto pamiętać

• Laser nie chroni przed starczowzrocznością. Po czterdziestce i tak przyjdzie czas na okulary do czytania.
• Przez pierwsze tygodnie, a czasem miesiące, oczy mogą być suche, a wokół świateł w nocy mogą być widoczne poświaty.
• Zabiegi korekcji wad wzroku nie są refundowane przez NFZ. Ceny różnią się między klinikami i zależą od metody.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem okulistą.

Na podstawie: materiały edukacyjne American Refractive Surgery Council; Harvard Health Publishing o metodzie SMILE; porównanie PRK, femtoLASIK i SMILE (Medical Science Monitor, 2023).