PRK (Photorefractive Keratectomy)

PRK, czyli Photorefractive Keratectomy, jest metodą czysto laserową, w której rola lekarza sprowadza się do przygotowania pacjenta i obsługiwania aparatury z jednoczesnym kontrolowaniem przebiegu operacji. Do zabiegu wykorzystywany jest sterowany przez komputer laser ekscimerowy emitujący zimne światło ultrafioletowe (niewidoczne dla człowieka).

Całość operacji można podzielić na kilka etapów:

• Przygotowanie pacjenta, polegające na zaaplikowaniu kropel do oczu i odpowiednie ułożenie pacjenta. Krople powodują znieczulenie i unieruchomienie oka dając jednocześnie komfort psychiczny pacjentowi.
• Przy użyciu lasera następuje modelowanie rogówki oka poprzez usuwanie jej tkanek. Prowadzi to do zmiany krzywizny rogówki, a tym samym mocy optycznej oka.

• Po działaniu lasera na oko pacjenta zakładana jest soczewka kontaktowa stanowiąca opatrunek. Opatrunek ten musi być noszony przez pacjenta przez kilka dni, aż do zagojenia się oka.

CO DALEJ?

W czasie kilku dni po operacji wzrok zwykle nie jest tak dobry jak pacjent oczekuje. Polepsza się jednak z dnia na dzień i po okresie tygodnia (do miesiąca) oko osiąga swą pełną sprawność. W czasie tych kilku dni pacjent musi nosić wspomniany opatrunek w postaci soczewki kontaktowej, oraz używać specjalnych kropli do oczu, które przyspieszają gojenie, nawilżają oko i zapobiegają infekcjom. Po zdjęciu soczewek krople podawane są jeszcze przez okres kilku dni, choć zdarza się, że pacjent musi ich jeszcze używać przez kilka miesięcy. W czasie tych kilku dni po operacji pacjenci zwykle odczuwają pewien dyskomfort i lekki ból, czy swędzenie. Zwykle również obrazy są zamglone, oczy łzawią i pojawia się fotofobia (światłowstręt - bardzo duża wrażliwość na ostre światło). Z tych powodów w okresie tych kilku dni pacjent musi zapomnieć o pracy i jeździe samochodem.

JAKA PRZYSZŁOŚĆ?

Dziedzina laserowej chirurgii wad refrakcji wzroku jest na tyle młoda, że ciężko jest mówić o prognozach terminowych. Przeprowadzono jednak szereg badań pokazujących jak zmieniają się właściwości zoperowanego oka i pozwalających prognozować przyszłe zmiany. Większość tych badań pokazuje dość dużą stabilność pooperacyjną oka (większość pokazuje stabilność rzędu +/- 0,5D w okresie 2-3 lat), przy dość dużej skuteczności samego zabiegu (w zakresie +/-0,5D około 80% dla małej krótkowzroczności początkowej i około 40% przy wysokiej; w zakresie +/-1D około 99% dla małej i 95% dla wysokiej krótkowzroczności).

CO JESZCZE?

PRK jest zabiegiem, który przeprowadza się zwykle na pacjentach z wadą wzroku w zakresie -1,5D do -7,0D i astygmatyzmem nie większym niż 1,5D. Rzadziej wykonuje się zabiegi na pacjentach z nadwzrocznością. Niemożliwa jest ponadto operacja na obu oczach jednocześnie - konieczna jest przynajmniej trzymiesięczna przerwa. Całość operacji jest dość krótka i trwa około 10 minut, tak więc pacjent nie odczuwa dyskomfortu związanego z "ciągnącym się" zabiegiem.

PARĘ SŁÓW O RYZYKU...

Jak w przypadku każdej operacji nie można zapomnieć o ryzyku. Przede wszystkim PRK jest metodą o najdłuższym ze wszystkich metod czasem leczenia, co daje wszelkim bakteriom duże pole do popisu... Na szczęście, w związku ze stosowaniem specjalnych kropli do oczu w tym czasie, przypadki poważnych infekcji nie są zbyt częste... Nie należy jednak przeoczyć faktu, że zdarzają się...

Poza tym istnieje ryzyko związane z techniczną stroną zabiegu. Wprawdzie całość operacji jest wykonywana przez laser i nadzorowana przez komputer, więc teoretycznie nic nie powinno się wydarzyć. Istnieje jednak pewne ryzyko związane z błędnym oprogramowaniem komputera, czy nieprawidłową kalibracja lasera. Jest ono jednak niezwykle małe i tego typu wypadki są wyjątkowo rzadkie.

Dużo częstsze są przypadki niedokorygowania lub nadkorygowania wady wzroku, przy czym błędy te występują zwykle w zakresie +/-1D. Częstość występowania wyższych błędów szacuje się na około 2% dla testów 2 letnich. Istnieje jednak test 5-letni pokazujący wzrost tej wartości do 27% badanych. Należy jednak zaznaczyć w tym miejscu, że w przeciągu ostatnich pięciu lat zmieniła się technologia wykonywania zabiegów i osoby poddane testowi 5-letniemu były leczone przy pomocy starszych metod. Nie zmienia to jednak faktu, że stabilność wzroku po operacji PRK nie jest idealna i z biegiem czasu nieznacznie się zmienia.

Występują również inne problemy pooperacyjne, min. anizometropia (wynikająca z dużej różnicy refrakcji obu oczu - największe problemy występują po operacji jednego oka i pozostawieniu drugiego bez operacji), regularny i prawie zawsze nieregularny astygmatyzm, lekko zamglony obraz, dość silny (związany niemal z każdą operacją laserową zmiany wad refrakcji oczu) efekt halo.

Trzeba wziąć też pod uwagę, że PRK zmienia kształt rogówki oka przez "ścięcie" jej wierzchniej warstwy. Powoduje to zwykle poważne problemy z ewentualnym noszeniem szkieł kontaktowych. Istnieją wprawdzie specjalne szkła pooperacyjne, nie mniej jednak nieregularny astygmatyzm występujący często w PRK, stawia dodatkowe wymagania soczewkom kontaktowym, którym nieraz trudno jest sprostać.

Ach!... I jeszcze jedno... PRK najbardziej ze wszystkich operacji laserowych wpływa na zachwianie gospodarki hormonalnej w okresie do roku po operacji. Wskazane jest zatem (zwykle jednak nie zabronione), aby kobiety w ciąży, lub planujące ciążę w okresie roku po operacji zmieniły nieco swoje plany...

PODSUMOWANIE

PRK, tak jak i LASIK, jest metodą wiele obiecującą, ale niestety ryzyko ponoszone przez pacjenta jest również duże. Badania wykazują niemal 95% skuteczność tej metody na polu redukcji wad refrakcyjnych wzroku, ale pokazują też, że większość pacjentów boryka się z różnymi komplikacjami i efektami ubocznymi tej operacji. Decydując się zatem na taki zabieg, drogi Czytelniku, musisz dokładnie zdać sobie z tego sprawę.