Oczopląs - mimowolne ruchy gałek ocznych

Oczopląs to mimowolne, rytmiczne ruchy gałek ocznych - najczęściej poziome, rzadziej pionowe lub obrotowe. Oczy „drgają” albo przesuwają się w jedną stronę i szybko wracają. Osoba z oczopląsem od dzieciństwa zwykle nie widzi, że świat się porusza. Natomiast gdy oczopląs pojawia się nagle u dorosłego, często towarzyszy mu wrażenie, że obraz faluje lub skacze.

Oczopląs u dzieci

Oczopląs dziecięcy pojawia się w pierwszych miesiącach życia, rzadko jest widoczny zaraz po urodzeniu. Bywa wrodzonym zaburzeniem kontroli ruchów oczu, często dziedzicznym, a bywa też skutkiem chorób, które od początku utrudniają dziecku widzenie, np. wrodzonej zaćmy, chorób siatkówki czy nerwu wzrokowego. Wiele dzieci z oczopląsem znajduje takie ustawienie głowy, przy którym drgania są najmniejsze, i dlatego trzyma ją lekko przekrzywioną.

Każde dziecko z oczopląsem powinno zostać dokładnie zbadane przez okulistę. Część postaci jest łagodna, ale oczopląs może być też objawem poważnej choroby, którą trzeba wykluczyć.

Oczopląs nabyty

Gdy oczopląs pojawia się później w życiu, zwykle ma konkretną przyczynę. Mogą to być choroby ucha wewnętrznego odpowiedzialnego za równowagę, choroby układu nerwowego (np. udar, stwardnienie rozsiane, guzy), urazy głowy, niektóre leki, alkohol, a także niedobór witaminy B12.

Nagle powstały oczopląs u dorosłego albo u dziecka, które wcześniej miało prawidłowe ruchy oczu, wymaga pilnej diagnostyki. Szczególnie gdy towarzyszą mu zawroty głowy, podwójne widzenie, zaburzenia równowagi, silny ból głowy czy wymioty - wtedy trzeba od razu zgłosić się na izbę przyjęć.

Leczenie

Leczenie zależy od przyczyny. Podstawą jest dobra korekcja wady wzroku okularami lub soczewkami, bo poprawia widzenie i u części osób zmniejsza nasilenie drgań. W wybranych przypadkach stosuje się leki, a gdy chory musi stale przekrzywiać głowę, rozważa się operację mięśni oka, która przesuwa najkorzystniejsze ustawienie oczu bliżej patrzenia na wprost. Przy oczopląsie nabytym najważniejsze jest leczenie choroby, która go wywołała.

Co z tego wynika dla Ciebie

Oczopląs obecny od dzieciństwa wymaga regularnej opieki okulistycznej. Nowy oczopląs - zwłaszcza z zawrotami głowy lub innymi objawami neurologicznymi - to sygnał do pilnej wizyty u lekarza.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.

Źródła

1. American Academy of Ophthalmology, EyeWiki: Nystagmus. eyewiki.aao.org
2. American Academy of Ophthalmology, EyeNet: How to Assess and Treat Infantile Nystagmus. aao.org