Męty ciała szklistego - muszki przed oczami. Kiedy są niegroźne, a kiedy trzeba pilnie do lekarza

Kropki, nitki, pajączki albo „muszki”, które płyną przed oczami i uciekają, gdy próbujemy na nie spojrzeć - najlepiej widać je na tle jasnego nieba albo białej ściany. To męty ciała szklistego. Zwykle są niegroźne, ale w pewnych sytuacjach mogą być pierwszym sygnałem poważnego problemu.

Skąd się biorą

Wnętrze oka wypełnia przezroczysta galareta, czyli ciało szkliste. Z wiekiem jego struktura się zmienia: część galarety upłynnia się, a włókna zlepiają się w drobne skupiska. Rzucają one cień na siatkówkę i właśnie ten cień widzimy jako męty. U wielu osób w średnim i starszym wieku ciało szkliste w końcu odkleja się od siatkówki - to tzw. tylne odłączenie ciała szklistego. Jest to naturalny proces starzenia się oka, który często wywołuje nagły wysyp nowych mętów.

Wcześniej męty pojawiają się zwykle u osób z krótkowzrocznością, po operacji zaćmy, po urazie oka i przy niektórych stanach zapalnych.

Kiedy są niegroźne

Pojedyncze męty, które masz od miesięcy lub lat i które się nie zmieniają, zwykle nie wymagają leczenia. Mózg z czasem uczy się na nie nie zwracać uwagi. Nie ma kropli ani suplementów, które w udowodniony sposób by je rozpuszczały.

Kiedy trzeba pilnie do okulisty

Gdy odłączające się ciało szkliste mocno pociąga siatkówkę, może ją przedrzeć. Przedarcie siatkówki z kolei grozi jej odwarstwieniem i utratą wzroku. W przeglądzie badań opublikowanym w czasopiśmie JAMA przedarcie siatkówki stwierdzano u 14% osób, które zgłosiły się do okulisty z nagle powstałymi mętami lub błyskami.

Dlatego pilnej wizyty, najlepiej tego samego dnia, wymagają:

• nagły wysyp wielu nowych mętów,
• błyski światła, zwłaszcza w kąciku oka,
• cień, mgła lub „zasłona” w części pola widzenia,
• wyraźne pogorszenie widzenia.

Okulista zbada dno oka po rozszerzeniu źrenicy. Przedarcie wykryte wcześnie zwykle zabezpiecza się laserem w gabinecie. Gdy dojdzie już do odwarstwienia, potrzebna jest operacja. Ryzyko przedarcia nie kończy się na pierwszej wizycie - jeśli w kolejnych tygodniach mętów wyraźnie przybędzie albo pogorszy się widzenie, trzeba zgłosić się ponownie.

Co z tego wynika dla Ciebie

Stare, niezmieniające się męty to zwykle tylko uciążliwość. Nowe męty, zwłaszcza z błyskami albo cieniem w polu widzenia, to sygnał do pilnego badania. Szczególnie czujne powinny być osoby z dużą krótkowzrocznością, po operacji zaćmy i po urazie oka. Więcej o objawach odwarstwienia piszemy w odpowiedzi Błyski, męty i „zasłona” przed okiem - co robić?.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli coś niepokoi Cię w Twoim wzroku, zgłoś się do okulisty.

Źródła

1. Hollands H., Johnson D., Brox A.C. i wsp. Acute-onset floaters and flashes: is this patient at risk for retinal detachment? JAMA, 2009; 302(20): 2243-2249. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19934426